نزد محاسبان مخفى نيست كه از مغفور لفظ شك را اسقاط نمايند . تاريخ وفات مولانا صادق حلوايى عاليجناب شريعت مآب مستجمع حقايق ، ملاذ الخلق و الخلايق ركن الشريعة و الطّريقه والدين آخوند قاضى محمد صادق . ولادت مشار اليه ولايت سمرقند است . كسب كمالات صورى و معنوى را در آنجا حاصل كرده و آن بحر الدّرر فضل و هنر به كام تشنه‌لبان زلال علم در ماوراء النهر از نتايج علوم جريان نموده بعد از آن از ولايت سمرقند عازم مملكت هندوستان گرديده‌اند . خدّام آن حضرت را در ولايت كابل ايالت پناه حكومت دستگاه محمد حكيم پادشاه ابن همايون ميرزا ابن بابر ميرزا ابن عمر شيخ ابن سلطان ابو سعيد گركان تكليف كرده چند وقت در ملازمت حضرت آخوند بوده . بعضى از كتب متداوله را در حضور سعادت وفور ايشان تصحيح نموده رعايت را متجاوز الحد و الغايت و متزايد الحصر و نهايت مىكرد . بعد از چند وقت ارادهء زيارت حرمين الشرفين « زادهما الله شرفا و تكريما » نموده جرس اخلاص در گردن ناقه عزيمت بسته حداى شوق را به آهنگ حجاز راست كرده به شرف حج شريف مشرّف شدند . بعد از مراتب حج و عمره به طواف مدينهء سكينهء رسول اكرم ، شفيع امم ، رسيده به تصحيح صحيح مشكوة چند وقت مقيد بوده . بعد از آنجا در تاريخ نهصد و نود و چهار به وطن مألوف كه ولايت سمرقند است مراجعت نمودند . چنانچه تاريخ آمدن « خير مقدم » است كه در موقعش گذشت . نوّاب صاحبقران عبد اللّه خان قضاى ولايت مذكور را نه به اقتضا بلكه به استدعا به حضرت آخوند مفوض نمود . مدت متمادى بدان مهم خطير قيام و اقدام نموده و قدم اقامت از جادهء مستقيم شريعت بيرون ننهاده بعد از مدت انقضاى حيات به حكم قاضى الحاجات در حدود 1006 سجل عمر مشار اليه به طغراى غراى « فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ » * موشح گرديد و به گوش جانش نويد « يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ » رسيد . مدفن آن نادره فن در ولايت سمرقند در مزار فايض الانوار حضرت خواجه عبدى درون است . مصنفات كثير البركات او بسيار است . از آن جمله حاشيه بر تفسير قاضى و حاشيه بر شرح ملا و چندين حاشيهء ديگر و ديوان غزل و قصايد بين الانام مشهور و معروف است . مولانا مطربى كه از شعراى مقرر سمرقند است تاريخ مشار اليه حلوائى را خامه چنين نغمه پرداز گشته :